Armenië (1) | Rijke historie en Spannende natuur

Armenië speelt in de historie van de regio een sleutelrol, de natuur, de hoge bergen en diepe dalen, hebben daar ongetwijfeld in meegeholpen. Wij reizen van noord naar zuid door het land, ontmoeten mooie mensen en zien indrukwekkende landschappen. Vanaf de grens met Georgië rijden we dwars door het land en via Jerevan, de hoofdstad, tot Meghri, bij de Iraanse grens. We zien uitgestrekte panorama’s, het hoogst gelegen meer (+1.900 meter), kleine dorpjes, en de Kaukasus, met steile uitdagende wegen en afdalingen vol haarspeldbochten. Onze Milady Landy moet hard werken en wij genieten van de uitzichten. Armenië, wat een land!

In mei 2023 laten we onze Milady Landy achter op de 3GS camping in Goght, nabij Jerevan. Later vervolgen we onze reis.

Rijke historie – Kerken, kloosters en begraafplaatsen

Het christendom heeft zich vanuit deze regio over Europa verspreid. Al enkele honderden jaren na Christus was hier een christengemeenschap, één van de eerste. In 301 werd het christendom – de Armeens-Apostolische kerk – in Armenië staatsgodsdienst, als eerste land ter wereld.

De vele kerken, kloosters en begraafplaatsen zijn hier getuigen van. We bezoeken er een aantal.

Horomayr

Onze eerste stop in Armenië is het “klooster” van Horomayr. Eigenlijk bestaat dit nog uit enkele ruïnes langs de bergrand en wat losse stenen en oude khachkars (typische Armeense gedenkstenen). Het kerkje waarnaast wij overnachten is een klein bedevaartsoort, regelmatig stoppen mensen om even te bidden.

Ook Ilse en Loes stoppen hier om te overnachten, we ontmoetten hen bij de grensovergang van Georgië naar Armenië. Als we even bij elkaar zitten om reiservaringen uit te wisselen, stopt er een Armeense familie die ons uitnodigt om met hen vodka te drinken (nee, geen chacha, dat is Georgisch!). Ook hier speelt de taalbarrière een rol, maar dankzij de telefoon van Levon kunnen we via zijn nichtje een gesprek voeren.

Als de vodka op is vertrekt de familie weer en maken we een vuurtje om samen met Ilse en Loes een maaltijd te bereiden. Zo hebben we een gezellige avond samen.

Hnevank

Een ruwe offroad track leidt ons van Horomayr door de Arevatsag canyon naar het klooster van Hnevank. Een mooie rit langs de gezwollen rivier en door de diepe valleien van de canyon.

Het klooster ligt er verlaten bij, maar juist daardoor heeft het een verstilde serene sfeer.

Sevanavank

Hoog boven het Sevan-meer ligt het klooster van Sevanavank. Het Sevan-meer is één van de hoogst gelegen (+1.900m) en grootste watermassa’s in Eurazië. De klim naar het klooster is pittig, maar het uitzicht is prachtig.

Noratus begraafplaats

Iets zuidelijker langs het Sevan-meer ligt de Noratus begraafplaats. We zien eerst het nieuwe gedeelte waar onder andere slachtoffers-militairen begraven liggen die gesneuveld zijn in de grensconflicten met Azerbeidzjan.

Later loop ik nog over het oudere deel van de begraafplaats waar khachkars, grafstenen, staan die al dateren van de 10de eeuw. Deze dame leidde me rond langs de graven.

Geghard

Vlakbij de 3GS camping ligt het klooster van Geghard, daterend uit de middeleeuwen. Het klooster is gedeeltelijk uit de rotsen gehouwen en ook sommige khachkars zijn in de rotsen verwerkt.

Vorotnavank

We passeren dit klooster op weg naar Goris en het zuiden van Armenië. Een kort bezoekje is zeker de moeite waard, maar we zouden er niet voor omrijden.

Goris

De grotwoningen van Goris zijn een soort van symbool van de stad en alhoewel het enigszins iets wegheeft van Cappadocië zijn we niet erg onder de indruk.

Khndzoresk

De oude stad Khndzoresk is alleen te bereiken via een hangbrug die de diepe vallei overspant. De stad doet ook wat aan Cappadocië denken met de grotwoningen in de zandstenen pilaren. Sonja overwint haar angst en loopt het hele eind over de brug.

Tatev

Hoog bovenaan een bergpas op weg naar de zuidgrens van Armenië met Iran, ligt het klooster van Tatev. Father Michael heet ons van harte welkom en gaat vervolgens verder met het lezen in zijn bijbel.

Meghri

We bezoeken een drietal rijk gedecoreerde kerken in Meghri, de stad met de zuidelijke grenspost met Iran.

Tientallen vrachtwagens trekken dagelijks over de Araks Rivier die Iran scheidt van Armenië.

Noravank

Dit klooster is mooi gelegen in een kloof bij het dorpje Areni.

Ararat – Khor Virap

We vinden, na enig zoeken en overwegen, een mooie overnachtingsplek bij het klooster Khor Virap. Hier heb je prachtig uitzicht op de grote en de kleine Ararat. Hoewel deze bergen in Turkije gelegen zijn, zijn ze toch hét nationale symbool van Armenië. Er is Ararat water, Ararat bier en Ararat cognac en op allerlei afbeeldingen is de berg Ararat te bewonderen.

’s Avonds horen we de oproep tot gebed vanuit het nabijgelegen Turkse dorpje.

De zon gaat spectaculair onder en komt de volgende ochtend met evenveel spektakel weer op. Het klooster van Khor Virap krijgt daardoor een extra mystieke dimensie.

Bij het klooster ligt een grote begraafplaats. De graven zijn rijk versierd en soms zelfs van afbeeldingen of beelden van de slachtoffers voorzien.

Onderweg door de spannende natuur

De hoge bergen van de Kaukasus maken het reizen door Armenië tot een avontuur. Haarspeldbochten zijn talrijk en hellingen van 10% zijn geen uitzondering. Regelmatig blijken zelfs de oranje wegen op de kaart onverhard te zijn. Ook zijn enkele hoofdwegen naar het zuiden afgesloten voor doorgaand verkeer omdat ze op of dichtbij de grens met Azerbeidzjan liggen.

Ook verbazen wij ons over de voertuigen waarmee hier wordt rondgereden. Naast de ontelbare Lada’s, de gewone en de Niva 4×4, worden de oudste overblijfselen uit de Sovjet-tijd rijdend gehouden.

Overigens is er voor ieder afgedankt voertuig ook weer een nieuwe bestemming.

We rijden hier al echt op de Zijderoute en dat wordt regelmatig aangekondigd. Ook ontmoeten we medereizigers die ook een stukje of iets meer van deze avontuurlijke tocht ondernemen.

Ook de architectuur onderweg varieert van de eerdergenoemde kloosters en kapelletjes tot soviet-appartementen die nog steeds mensen huisvesten.

Met Jean-Michel en Marie-Françoise rijden we een mooie off-road-rit door de bergen vanaf Camping 3 GS.

Dilijan

Het stadje Dilijan wordt geroemd om het mooie oude centrum. In wezen is dat slechts één straat met een aantal oude gebouwen. Wij zijn er snel uitgekeken.

Camping 3GS

We hebben afgesproken dat we onze Milady Landy een tijd kunnen stallen in de loods van Sandra Commandeur, de eigenaar van Camping 3GS. Onderweg gaan we even een paar dagen relaxen op deze uitzonderlijk goed uitgeruste camping en B&B. Het sanitair is super schoon, het zwembad is helder, er is nergens een onafgewerkt randje of losse tegel en de keukens (ja, meerdere) zijn volledig uitgerust. En bovenal, de ontvangst is super hartelijk, Sandra is een prima gastvrouw die elke gast prima op z’n gemak kan stellen.

We maken kennis met medereizigers Jozef uit Oostenrijk en Jan en Greta uit Duitsland en later ook Jörren uit Duitsland. Jan en Greta reizen met hun Puch 4×4 (eigenlijk een Mercedes G-wagon, maar omgebouwd door de Zwitserse defensie), en Jozef en Jörren met de motor.

Onze laatste avond eten we gezellig nasi-goreng met Jan en Greta en Jörren.

Symphony of Stones

We herkennen deze rotsformaties van onze reis naar IJsland, basaltkolommen geformeerd door vulkanisme.

Karavanserai Orbelian

Hoog in de bergen tussen het Sevan-meer en de hoofdweg naar het zuiden, net over de Vardenyats pas, ligt de Karavanserai Orbelian. Niet heel indrukwekken qua bouw, maar de ligging bovenaan de bergpas is uniek.

Dzjermuk waterval

Vorotan Hot Spring

Ook hier doet de vergelijking met IJsland zich op. Alleen het weer is anders en daarmee de beleving ook. Toch genieten we van het lauwwarme bad.

Vayotsar vulkaan

De Vayotsar vulkaan wordt al aangeprezen bij de Symphony of Stones, je kunt er met een 4×4 met gids naartoe rijden. Wij rijden zelf tot aan de voet van de vulkaan en beklimmen de top te voet.